İtiraf edeyim: Bu yazıya başlamayı da erteledim. “Başlayamıyorum Problemi”ni yazamamak gibi bir ironinin ortasında buldum kendimi. Masayı topladım, bir kahve yaptım, masayı bir daha topladım... Zihin, kaçmak istediğinde son derece yaratıcıdır.

İnsan çoğu zaman sandığının aksine tembel değildir; yalnızca başlayamaz. Başlayamamak, karakter zayıflığından çok zihnin çalışma biçimiyle ilgilidir. Zihin, belirsiz ve büyük görünen işleri tehdit gibi algılar. Bu yüzden insan bazen yapmak istediği şeyi bile erteleyerek kendini koruduğunu zanneder.

Davranış bilimci BJ Fogg'un davranış modeli, bir davranışın gerçekleşmesi için motivasyon, yapabilirlik ve tetikleyicinin aynı anda bulunması gerektiğini söyler. Yani insanın bir şeyi istemesi tek başına yeterli değildir. O davranışın yeterince kolay başlaması ve doğru anda tetiklenmesi gerekir. Bu yüzden büyük hedefler çoğu zaman insanı harekete geçirmek yerine felç eder.

Psikolog Bluma Zeigarnik'in klasik gözlemi vardır: Yarım kalan işler, zihinde tamamlanmış işlerden daha canlı kalır. Bunun kötü tarafı, bitmemiş işlerin kafamızın içinde uğuldamasıdır. İyi tarafı ise şudur: Bir işe iki dakikalığına bile başlamak, zihni o işi tamamlamaya doğru çeker. Yani asıl mucize bitirmekte değil, başlamış olmaktadır.

Başlamak için önce hedefi küçültmek gerekir. “Bir kitap bitireceğim” demek yerine “bir sayfa okuyacağım” demek zihnin direncini azaltır. “Spora başlayacağım” yerine “beş dakika yürüyeceğim” demek davranışı mümkün kılar. Çünkü insan çoğu zaman devam edemediği için değil, başlangıç eşiğini yanlış kurduğu için kaybeder.

Bu yüzden pratik şudur: Başlamak istediğiniz her şeyin iki dakikalık hâlini bulun. Yazı yazacaksanız sadece başlığı atın. Spor yapacaksanız sadece ayakkabıyı giyin. Öğrenmek istiyorsanız sadece ilk videoyu açın. İnsan çoğu zaman hareket edince motive olur; motivasyonu beklediği için ise hareket edemez. Ha, “bu kadar basit olamaz” diyeceksiniz. Deneyin. Bu yazı da tek bir cümleyle başladı. Sağlıcakla kalın.